Advertentieketen wordt spyware-route; Ubuntu 26.10 en Libreboot vernieuwen de basislaag

Onderzoekers van Citizen Lab melden een advertentieketen die gewone online advertenties zou hebben gebruikt voor gerichte zero-click-spyware. Tegelijk zijn Ubuntu 26.10 en Libreboot 26.10 verschenen: de eerste zet Rust-coreutils daadwerkelijk in een reguliere release, de tweede maakt open UEFI en veel meer Chromebook-hardware bereikbaar. Microsoft breidt Defender bovendien in preview uit naar Linux-werkstations.

Onderzoekers: adtech werd ingezet als selectieve spywarebezorging

Citizen Lab stelt dat het Israëlische Discover-Tech via zijn advertentieplatform Controlium gebruikers kon profileren en geselecteerde apparaten vervolgens zonder interactie van spyware kon voorzien. Volgens het Guardian-verslag verschenen de advertenties sinds 2024 wereldwijd; gerelateerd onderzoek van Confiant zag ze ook op netwerken van onder meer Europese overheidsinstanties, de Europese instellingen, NAVO, de VN en het Internationaal Strafhof.

Het relevante patroon is de combinatie van programmatic advertising en selectiviteit. Een ogenschijnlijk gewone advertentie zou apparaat- en netwerkgegevens verzamelen; alleen een gekozen doelwit kreeg daarna de schadelijke keten. Citizen Lab koppelt dit onder meer aan compromittering van tientallen apparaten bij Al Jazeera. De volledige doelgroep, aantallen infecties en werking op andere apparaten zijn daarmee niet vastgesteld; dit zijn bevindingen van de onderzoekers, geen onafhankelijke incidentinventarisatie.

Voor organisaties is dit vooral een reden om adtech niet alleen als privacy- of frauderisico te behandelen. Endpointdetectie, browserpatching, beperking van advertentieoppervlak op gevoelige werkplekken en netwerkmonitoring blijven relevant, maar de bron geeft geen universele mitigatie of lijst getroffen software. De cruciale les is dat een advertentie geen onschuldige passieve afbeelding hoeft te zijn wanneer de keten eromheen profiling en gerichte codebezorging faciliteert.

Guardian-verslag over Citizen Lab en Confiant · HN-discussie

Ubuntu 26.10 is uit: Rust-coreutils nu onderdeel van een reguliere release

Canonical heeft Ubuntu 26.10 ‘Stonking Stingray’ uitgebracht. De release kondigt de volledige invoering van Rust-gebaseerde coreutils aan, naast post-quantum-ready package signing, bredere TPM-ondersteunde full-disk encryption, Linux 7.3, RISC-V-desktopimages en amd64v3-installatiemedia. Ondersteuning loopt negen maanden.

Daarmee is de verschuiving die de ochtendupdate van 15 september al als compatibiliteitsvraag signaleerde nu geen vooruitblik meer maar een geleverde distributieversie. Vooral de vervanging van basale Unix-commando’s vraagt om meer dan een gewone desktopupgrade: test provisioning, shellscripts, containerimages en herstelprocedures tegen een echte 26.10-omgeving.

Dat Rust in de implementatie zit, is op zichzelf geen garantie voor compatibiliteit of veiligheid. De releaseaankondiging verwijst expliciet naar release notes met bekende beperkingen en workarounds; lees die vóór een upgrade. Voor productieomgevingen is bovendien relevant dat dit een interimrelease is, geen LTS. De veilige route is een staginginstallatie met eigen CI-, image- en scriptregressies, niet een ongecontroleerde uitrol omdat coreutils ‘slechts’ een implementatiewissel lijkt.

Ubuntu 26.10: officiële releaseaankondiging · Release notes · HN-discussie

Libreboot maakt EDK2 standaard en haalt 233 Chromebooks binnen

Libreboot 26.10 ‘Ominous Olive’ verandert de bootroute ingrijpend. De vrije firmware gebruikt voortaan waar mogelijk EDK2 als standaard-UEFI-payload; GRUB en SeaBIOS blijven als EFI-varianten beschikbaar voor compatibiliteit. Daardoor noemt de release onder meer Windows 10 en 11, Linux UKI’s/systemd-boot, OpenBSD en FreeBSD als geteste UEFI-routes op verschillende Libreboot-systemen.

De grootste uitbreiding is de import van 233 momenteel door MrChromebox ondersteunde Chromebook-configuraties. Dat maakt Libreboot voor veel meer Intel- en AMD-Chromebooks bereikbaar en vervangt een deel van de oude bare-metalpayloads door een modernere UEFI-laag. Voor bestaande Libreboot-installaties is dit precies waarom de release zelf nadrukkelijk waarschuwt om de changelog en migratieopmerkingen te lezen.

De grenzen zijn concreet. De Chromebook-import is in deze release alleen als source build beschikbaar; volgens de bron is Baytrail/Kip getest en moeten de overige boards nog worden beproefd. Ook blijven oudere, uitsluitend 32-bit-systemen op de oude GRUB/SeaBIOS-route. Verder is PCIe Resizable BAR niet standaard ingeschakeld, omdat dat volgens de release bij getest Intel-grafisch uitvoerpad problemen kan geven. Zie dit daarom als een forse uitbreidings- en moderniseringsstap, niet als bewijs dat elk genoemd apparaat zonder risico flashbaar is.

Libreboot 26.10: release en migratieopmerkingen · HN-discussie

Microsoft zet Defender op Linux-desktops in public preview

Microsoft breidt Defender for Endpoint uit naar Linux-werkstations in een public preview. Volgens Microsoft is daarvoor geen aparte desktopagent nodig: de bestaande serveragent, packages en deploymentmethodes moeten ook op Linux-desktops werken. De fabrikant noemt EDR, antivirus, vulnerability management, Advanced Hunting, Live Response en device isolation als beschikbare onderdelen.

Dat is vooral relevant voor organisaties waar ontwikkelaars op Linux werken, maar endpointbeheer en incidentrespons in een centraal Microsoft-securityproces zitten. Microsoft zegt dat ondersteunde serverdistributies — waaronder Ubuntu, Debian, Fedora, RHEL, SLES en Oracle Linux — ook als desktop worden ondersteund, ongeacht GNOME, KDE of een andere desktopomgeving. Het product vereist wel Defender for Endpoint Plan 2 of Microsoft 365 E5/E7.

Dit is een leveranciersaankondiging en nog een preview, geen onafhankelijke maatstaf voor detectiekwaliteit, privacy-impact of performance op een developer-laptop. Behandel een proef dus als een echte endpointuitrol: meet CPU- en I/O-impact bij builds, controleer welke telemetrie en responseacties actief zijn, test uitzonderingen voor containers en lokale VM’s, en leg vast wie Live Response of device isolation mag inzetten.

Microsoft over Defender voor Linux-werkstations · Lobsters-discussie

Verder nog

• Handwired maakt JavaScript differentieerbaar: Cheng Lou toont een browserproject dat regulier JavaScript omzet naar een neural-netrepresentatie, volgens de maker zonder training en met exact dezelfde uitvoer als het programma. Dat is een intrigerende demonstratie voor differentiable programming, maar vooralsnog een toy project met alleen makersclaims in de beschikbare context — geen gedocumenteerde algemene compiler of onafhankelijke validatie. Aankondiging en demo
• Python-IDE op iOS als snelle agentproef: Armin Ronacher laat een persoonlijk prototype zien met Pyodide, debugger, linter, formatter, iCloud Drive en een pi-durable coding agent. Interessant als combinatie van browser-Python en mobiel gereedschap, maar niet als productaankondiging: er zijn geen broncode, distributiepad, App Store-status of bevestiging dat de agent lokaal draait. Een reactie wijst bovendien op beperkte native-C-wheels in Pyodide als mogelijke praktische grens. Makerpost